Wijsneuzen

Gemiddeld gebaseerd op 0 reviews
0 van de 5 gebaseerd op 0 reviews

Beluister hier alle podcast afleveringen van Wijsneuzen

Totaal 31 afleveringen

De presentator is op zoek. Hij wil zijn tijd beter begrijpen. Hij doet z’n best: hij volgt het nieuws, staat stijf van de informatie. Van feiten én van meningen. Maar hij weet zo weinig: het kost hem steeds meer moeite om grip op te krijgen op de chronische actualiteit.  Kan iemand hem helpen?  In Wijsneuzen gaan Frits van Exter, voormalig hoofdredacteur van Trouw, te rade bij mensen die op grond van kennis, ervaring en geestkracht inzichten kunnen bieden. Vanuit de helikopter, of turend door de microscoop. In elke aflevering draait het telkens om één specifieke vraag, het inzicht daarbij en het mogelijke antwoord daarop. Abonneer u via de bekende kanalen, zodat u geen aflevering hoeft te missen.

5: Tijdens corona is het ieder land voor zich 26:08
do 16 apr 2020

5: Tijdens corona is het ieder land voor zich

Op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog werden 75 jaar geleden de fundamenten gelegd voor internationale samenwerking. Vrede en welvaart, voor alle wereldbewoners. Maar plots, nu de wereld gegrepen is door de pandemie, blijkt dat het toch vooral elk land voor zich is. Zo'n nationale reflex is misschien begrijpelijk bij het uitbreken van een crisis, maar nu we zoeken naar een uitgang, zou je meer internationale samenwerking verwachten. De Europese Commissie presenteerde een stappenplan voor een behoedzame exit-strategie. Maar tot nog toe zoekt elk land zijn eigen weg, op de tast, richting uitgang, zoals het ook zijn eigen model voor crisisbestrijding ontwikkelde. In Denemarken gaan er weer kinderen naar school. In Frankrijk krijg je een boete als je op straat bent zonder goede reden en in Duitsland moet iedereen aan de mondkapjes. De crisis maakte ook duidelijk hoezeer de Europese Unie moeite heeft solidariteit te bewaren. Ruziemakende ministers van Financiën gaven weinig vertrouwen. Tegelijkertijd is de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) in de verdediging gedrongen door de aanvallen van de Amerikaanse president. Trump is overigens zeker niet de enige die meent dat China de WHO heeft misleid. Maar het probleem is ouder dan het virus. De WHO is een van de VN-organisaties die gestaag betekenis heeft verloren. Ook Nederland heeft daaraan bijgedragen, blijkt uit een reconstructie in Trouw. In deze vijfde aflevering van Wijsneuzen Extra, over burgers ten tijde van de pandemie, vragen Frits van Exter en Menno Hurenkamp zich af waarom de internationale orde nu zo tekort lijkt te schieten. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl. (Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter / Coördinatie: Joris Belgers.)     Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

4: Over de macht en onmacht van het parlement in tijden van pandemie 25:00
vr 10 apr 2020

4: Over de macht en onmacht van het parlement in tijden van pandemie

In een crisis als deze is het alle hens aan dek. De regering moet op vele fronten handelen. Heeft de politiek daarbij het nakijken? Of kan het parlement ook een rol spelen zonder de bestrijding te frustreren? Premier Mark Rutte kan tot nog toe rekenen op de steun van een groot deel van de bevolking. Misschien niet verrassend: burgers scharen zich in crisistijd wel vaker achter de zittende regering, ongeacht de kleur. Wij willen natuurlijk dat de regering slaagt, dat Rutte ons uit deze crisis loodst. En misschien doet hij dat ook wel. De vraag is wat dit betekent voor de politiek. Moet het parlement zich nu geheel schikken naar de geest van deze tijd? Of zouden de Kamerleden juist een bijdrage moeten leveren aan de bestrijding van de crisis door hun kritische werk zo goed mogelijk te doen? Daarover praat Frits van Exter in deze vierde aflevering van Wijsneuzen Extra met Menno Hurenkamp, politicoloog verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Dit is de vierde aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl.  Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter / Coördinatie: Joris Belgers. Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

3: Hoe deze pandemie een pijnlijke ongelijkheid laat zien 24:37
do 2 apr 2020

3: Hoe deze pandemie een pijnlijke ongelijkheid laat zien

Iedereen kan ziek worden, maar voor het coronavirus is niet iedereen gelijk. Voor de een zijn de gevolgen veel heftiger dan voor de ander. En zo zijn er meer verschillen die de pandemie op pijnlijke wijze blootlegt. In tijden van economische bloei heeft de overheid zich verder teruggetrokken en meer aan de markt overgelaten - met verschraling van de collectieve sector tot gevolg. Uitgerekend de mensen op wie wij nu op zijn aangewezen hebben veel minder kunnen profiteren van die groei. Maar plots noemen we de mensen in de zorg, onderwijs en de supermarkten nu ‘helden’ - in het besef dat zij in de aanpak van de crisis een cruciale rol spelen. Frits van Exter spreekt met politicoloog Menno Hurenkamp over de lessen die níet zijn getrokken van de vorige crisis: toen de financiële markten in 2008 in elkaar stortten. Wat hem betreft zouden degenen, die nu niet druk bezig zijn met de bestrijding van het corona-virus, de tijd moeten nemen om na te denken hoe we dat goed kunnen maken. Dit is de derde aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl. Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

2: Hoe solidair zijn we tijdens deze pandemie 22:34
ma 30 mrt 2020

2: Hoe solidair zijn we tijdens deze pandemie

De pandemie stelt ons op de proef. We moeten met elkaar rekening houden, ons aanpassen, afstand bewaren, geduldig zijn en blij zijn dat zovelen een bijdrage leveren aan de bestrijding van het coronavirus. Maar waar zijn de grenzen van solidariteit? Op straat kunnen mensen elkaar toegrommen als ze te dichtbij komen. In Brussel roept de Nederlandse houding ondertussen grote weerzin op, nadat het geen gehoor lijkt te geven aan de vraag om de zuidelijke landen ruimhartig te steunen. En wat te denken van de vluchtelingen op Lesbos? Of van de delen van de wereld die nog veel minder opgewassen zijn tegen het virus? Hoe gaan we hen helpen? Frits van Exter en Menno Hurenkamp spreken over onze saamhorigheid, in deze tweede aflevering van een speciale reeks van Wijsneuzen rondom de corona-epidemie. De één is blij dat hij wordt begroet als hij een frisse neus haalt, de ander vraagt zich af of dat ook niet een manier is om elkaar te waarschuwen op afstand te blijven. In belang van de volksgezondheid trekken wij steeds strakkere grenzen. Ongemakkelijk is daarbij de roep om meer technologie in te zetten om de bevolking te monitoren. Natuurlijk moet je alles in stelling brengen dat kan helpen, maar hoe voorkom je ontsporingen? De overheid zou ook hierin heel transparant moeten zijn. Wij moeten weten onder welke voorwaarden wij nu onze privacy ondergeschikt maken aan een groter belang. Dit is de tweede aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie.  Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl.    Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

1: De overheid en zijn burgers: werkt een dictatuur beter tijdens een pandemie? 30:52
vr 27 mrt 2020

1: De overheid en zijn burgers: werkt een dictatuur beter tijdens een pandemie?

Dit is de eerste aflevering in een nieuwe reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Want alles staat op z’n kop. We zoeken zekerheid in leiderschap. We luisteren weer naar deskundigen. Politieke tegenstellingen boeien ons niet meer zo. Mensen in de zorg, schoonmakers en vakkenvullers, zijn opeens helden, terwijl we ze vroeger vaak niet zagen staan. Massaal stemmen we weer af op vertrouwde tv-programma’s, op zoek naar het houvast van feiten, echte feiten. En we proberen op elkaar te letten, op anderhalve meter afstand. Overheid en burgers zijn op elkaar aangewezen, zoals ze dat lang niet zijn geweest. Hoe doen we dat tot nog toe? Journalist Frits van Exter spreekt daarover in speciale afleveringen van de podcast Wijsneuzen met politicoloog Menno Hurenkamp. De eerste vraagt zich af of onze regering niet al te wankelmoedig is. Maar de tweede vertrouwt meer op een open samenleving, waarin de overheid burgers serieus neemt en geen zekerheden biedt waar ze niet zijn. Het oogt soms wat rommelig, maar het geeft hem meer vertrouwen dan de dictatuur die geen fouten kent. Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. In de crisis van het corona-virus wordt iedereen op de proef gesteld. De sterke en de zwakkere kanten van onze samenleving komen scherpbloot te liggen. Wijsneuzen komt gedurende deze crisistijd met speciale afleveringen gewijd aan de corona-pandemie. Reacties zijn welkom, op wijsneuzen@trouw.nl.  Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

6: 6. Wie wordt de baas over de wereldzeeën? 40:05
zo 3 nov 2019

6: 6. Wie wordt de baas over de wereldzeeën?

Het Atlantische tijdperk komt ten einde: na vijf eeuwen is het Westen niet langer economisch, politiek en cultureel dominant.  In deze aflevering van de podcast Wijsneuzen: politicoloog Haroon Sheikh, die deze veranderingen vanuit het water beschouwt. De zeeën zijn immers de belangrijkste verbindingen én scheidslijnen tussen landen en regio’s.  In zijn nieuwste boek, 'Hydropolitiek, samenwerking en conflict op zeven zeeën’, legt hij verbanden tussen alle mogelijke gebeurtenissen op en rondom het water die de toekomst van landen en regio’s bepalen. In deze aflevering van Wijsneuzen geeft Sheikh veelbetekenende voorbeelden. Hij gaat in op de gevolgen van klimaatverandering. En hij pleit ervoor dat het waterige Nederland zijn maritieme geest hervindt. Sheikh heeft filosofie, bestuurskunde en politicologie gestudeerd. Hij werkt onder andere voor de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid. Eerder schreef hij het boek ‘De opkomst van het Oosten’ over oude en nieuwe grootmachten op de Euraziatische vlakte. Zijn nieuwste boek heet ‘Hydropolitiek, samenwerking en conflict op zeven zeeën’.    Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

5: 5. Het migrantenvraagstuk: moeten de grenzen open of dicht? 45:33
ma 28 okt 2019

5: 5. Het migrantenvraagstuk: moeten de grenzen open of dicht?

In 2015 was Europa in crisis: het bleek dat het niet was voorbereid op een aanzwellende stroom vluchtelingen, met name uit Syrië. Inmiddels poogt Europa greep te krijgen op zijn grenzen. Door het sluiten van akkoorden, en het betalen van miljarden, aan landen als Turkije, Libië, Soedan en Marokko proberen we zoveel mogelijk vluchtelingen zo ver mogelijk weg te houden.  In deze aflevering van Wijsneuzen: hoe houdbaar is deze oplossing?  Want de kampen op de Griekse eilanden puilen nog steeds uit, omdat Europa niet in staat is te doen wat het belooft: mensen toelaten of afwijzen op heldere criteria, en de lasten eerlijk te verdelen onder de lidstaten.  Het migratiedebat lijkt zich af te spelen tussen uitersten: alle grenzen open of juist dicht. Linda Polman denkt dat wij daarbij de fout maken door alles op één hoop te gooien. De onderzoeksjournaliste en schrijfster verwijt het niet de kiezers, maar wel de politici dat zij de emoties laten heersen boven de feiten. Daarbij trekt zij een parallel met de jaren dertig van de vorige eeuw toen Joodse vluchtelingen voor onze gesloten grenzen stonden. Wat is haar idee voor een rechtvaardig migratiebeleid, waarvoor ook nog eens genoeg draagvlak is? Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

4: 4. Zullen robots ooit het verschil tussen goed en kwaad begrijpen? 38:00
ma 21 okt 2019

4: 4. Zullen robots ooit het verschil tussen goed en kwaad begrijpen?

Ons leven wordt meer en meer beïnvloed door kunstmatige intelligentie. Met brute computerkracht kunnen systemen zichzelf verbeteren, waarbij zij het het menselijk brein met gemak overtreffen. Maar wat als algoritmes een eigen leven gaan leiden? Heeft Frankenstein een monster gebaard? Jan Broersen is daar (nog) niet van overtuigd. De informaticus en filosoof (Universiteit van Utrecht) ziet dat computers sneller worden, maar niet per se intelligenter. Het probleem is volgens hem juist dat systemen eerder dom dan slim zijn. Zo kunnen computers niet beredeneren wat ethisch gezien een goede keuze is en wat niet. Maar kan de mens computers wel leren wat juist is?  In deze vierde aflevering van Wijsneuzen hoopt Frits van Exter het antwoord te krijgen op de vraag: hoe kun je systemen zo ontwerpen dat zij onderscheid tussen goed en kwaad kunnen maken? Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

3: 3. Waarom leef ik niet écht duurzaam? 31:44
ma 14 okt 2019

3: 3. Waarom leef ik niet écht duurzaam?

In Nederland hebben we het erover hoeveel hoger de dijken moeten worden, elders in de wereld zijn mensen al op de vlucht voor de stijgende zeespiegel. Daadwerkelijke aanpak van de klimaatcrisis stuit alleen op een bijzonder obstakel: onze geest. Presentator Frits van Exter ervaart dat aan den lijve. Hij laat de auto staan, scheidt zijn afval, eet weinig vlees, houdt de thermostaat laag en denkt een tweede keer na voor hij een vliegreis boekt. Maar ergens weet hij dat het allemaal weinig verschil maakt.  Vandaar de vraag: wat is er nodig om ons tot radicale duurzaamheid te bewegen? In deze podcast spreekt hij daarover met Ellen van der Werff, hoofddocent sociale psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij doet onderzoek naar klimaat en gedrag en geeft ook advies over milieucampagnes. Haar uitgangspunt: iedereen is verschillend. Sommigen hechten een beetje aan de natuur, maar veel meer aan de eigen portemonnee; anderen zijn vrijgevig, maar willen het goede leven niet opgeven, zolang de buurman dat ook niet doet. Hoe kun je daar rekening mee houden bij het aanzetten tot duurzamer gedrag? Is angst zo’n slechte raadgever? En: komt dit niet wat laat, is het nu niet vooral zaak die dijken te verhogen?   Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

2: 2: Waarom integreren witte mensen zo slecht? 35:47
zo 6 okt 2019

2: 2: Waarom integreren witte mensen zo slecht?

In de drie grootste steden zijn geboren en getogen Nederlanders inmiddels in de minderheid: hoe staat het met hun integratie? Maurice Crul is socioloog, hoogleraar diversiteit en onderwijs aan de Vrije Universiteit. Jarenlang deed hij onderzoek naar integratie: hoe vinden migranten van de tweede of derde generatie hun weg in de samenleving? Op een zeker moment ontdekte hij een groep waarnaar hij niet eerder onderzoek had gedaan: geboren en getogen Nederlanders. Maurice dook erin, en ontdekte dat deze witte, blanke, of hoe je ze ook noemen wilt, mensen slechter integreren dan anderen. Ze hebben minder sociale contacten buiten hun eigen kring, ze sturen hun kinderen liever wat verder weg naar een witte school. Crul ziet een risico: de minderheid die vroeger een meerderheid was sluit zich af. Daarom zoekt hij het antwoord op de vraag hoe integratie in de superdiverse steden voor deze groep weer aantrekkelijk kan worden – en blijven. Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.