Wijsneuzen

Gemiddeld gebaseerd op 0 reviews
0 van de 5 gebaseerd op 0 reviews

Beluister hier alle podcast afleveringen van Wijsneuzen

Totaal 31 afleveringen

De presentator is op zoek. Hij wil zijn tijd beter begrijpen. Hij doet z’n best: hij volgt het nieuws, staat stijf van de informatie. Van feiten én van meningen. Maar hij weet zo weinig: het kost hem steeds meer moeite om grip op te krijgen op de chronische actualiteit.  Kan iemand hem helpen?  In Wijsneuzen gaan Frits van Exter, voormalig hoofdredacteur van Trouw, te rade bij mensen die op grond van kennis, ervaring en geestkracht inzichten kunnen bieden. Vanuit de helikopter, of turend door de microscoop. In elke aflevering draait het telkens om één specifieke vraag, het inzicht daarbij en het mogelijke antwoord daarop. Abonneer u via de bekende kanalen, zodat u geen aflevering hoeft te missen.

15: De lessen van de coronacrisis (en wat we daar aan hebben) 36:26
do 9 jul 2020

15: De lessen van de coronacrisis (en wat we daar aan hebben)

Uit onderzoek van het Sociaal en Cultureel Planbureau blijkt dat burgers de afgelopen maanden veel vertrouwen hebben gehad in de aanpak van de corona-crisis door regering en parlement. Burgers maken zich ook nog geen grote zorgen over een tweede golf, hoe die er ook uit mag zien. Maar het is een momentopname, en de vraag is of het vertrouwen en de saamhorigheid straks ook nog aanwezig zijn. Veel hangt af van het vermogen om lessen te trekken uit de afgelopen maanden. Want hoe tevreden we ook zijn, er gingen dingen mis. In de vijftiende en voorlopig laatste aflevering van deze reeks Wijsneuzen gaan we te rade bij drie vrouwen die eerder te gast waren: onderwijzeres Debbie Dussel, huisarts Marjolein van Mesdag en hoogleraar leiderschap Janka Stoker. Zij geven praktische adviezen voor een betere bestrijding van een eventuele nieuwe crisis, landelijk of plaatselijk. Journalist Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp vragen zich ook af waar het vertrouwen van de burger op is gebaseerd en hoe houdbaar dat is. En: Hoe volgzaam moeten media zijn in een crisis?       Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

14: Waarom Nederland een sterker Europa nodig heeft 28:41
do 2 jul 2020

14: Waarom Nederland een sterker Europa nodig heeft

Voorlopig is Nederland uit de corona-crisis, maar de pandemie woedt verder in de rest van de wereld. Het einde is nog lang niet in zicht, zo waarschuwt de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Eerder in Wijsneuzen constateerden Menno Hurenkamp en Frits van Exter al dat er van internationale samenwerking amper sprake is. Het is ieder voor zich. En daarin is de afgelopen maanden geen verandering gekomen. De Verenigde Naties speelt geen rol van betekenis, de WHO ligt onder vuur van de VS. En de EU heeft de grootste moeite het eens te worden over steunmaatregelen voor de armere landen in het zuiden van Europa. Er is ook nog geen uitzicht op hulp voor de armste landen die door corona geheel ontwricht dreigen te raken en moeten vrezen voor hongersnood. Nu Nederland de eerste fase van de crisis achter de rug heeft, is er hopelijk tijd om na te denken over de plek van het land in Europa en de wereld. Wat Menno betreft is de enige optie om aan te sluiten bij de initiatieven van Duitsland en Frankrijk om de Europese Unie te versterken - ook militair - wil het geen speelbal worden tussen China en de VS. Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter.       Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

13: Is de dijk hoog genoeg voor een tweede coronagolf? 23:48
do 25 jun 2020

13: Is de dijk hoog genoeg voor een tweede coronagolf?

Nu we volgens RIVM en kabinet ‘uit de acute crisis’ zijn, kunnen vele maatregelen al per 1 juli worden versoepeld. De verwarring wordt er niet per se minder om, maar we doen ons best, in de anderhalvemetersamenleving. Belangrijker is nu misschien de vraag hoe we ons voorbereiden op een mogelijke tweede besmettingsgolf. Berichten uit het buitenland maken duidelijk wat Hugo de Jonge, minister van Volksgezondheid, zei: ‘Wij kunnen wel klaar zijn met het virus, maar het virus is nog niet klaar met ons.’ Hij herinnerde eraan hoe Nederland na de watersnoodramp dijken bouwde om zich te beschermen. ‘Vandaag zijn wij samen die dijk die de tweede golf buiten de deur kan houden.’ Frits van Exter, voormalig hoofdredacteur van Trouw, en politicoloog Menno Hurenkamp vragen zich af of de dijk wel hoog genoeg is. Op die eerste golf bleek Nederland immers zo goed niet voorbereid. Wat ging mis en wat kunnen we ervan leren? Het kabinet belooft een evaluatie, maar Menno vreest dat dat wat te vrijblijvend is. Volledige openheid van zaken is geboden om goed verantwoording af te leggen in belang van iedereen die door een nieuwe besmetting getroffen kan worden.   Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

12: In een crisis willen wij een softe macho als leider 46:03
wo 10 jun 2020

12: In een crisis willen wij een softe macho als leider

Een crisis is voor een leider het moment zich te bewijzen. Hij, of zij, mag zeker in de eerste fase rekenen op steun, want wij willen allemaal dat iemand zegt wat er moet gebeuren. Tegelijkertijd, blijkt uit onderzoeken, willen wij ook dat de leider empathie toont. Dat hij luistert en zich ons lot haast persoonlijk aantrekt. Een goede leider heeft masculiene en feminiene kwaliteiten, zegt Janka Stoker, psycholoog en hoogleraar leiderschap en organisatieverandering aan de Rijksuniversiteit Groningen. Zij heeft de afgelopen maanden nauwlettend in de gaten gehouden hoe leiders als Angela Merkel, Mark Rutte, Femke Halsema en de Nieuw Zeelandse premier Jacinda Ardern het doen. Stoker deed onderzoek naar de verwachtingen die mensen tijdens de crisis van hun leiders hebben. Zo denken managers misschien dat zij nu veel delegeren, maar mensen, die vanuit huis werken, ervaren nu vooral een wat directieve houding. Stoker ziet in Mark Rutte bovenal een pragmatisch leider. Iemand die dicht bij de grond blijft en het niet zo moet hebben van vergezichten. Daar is hij al tien jaar succesvol in. Het is de vraag of we nu andere kwaliteiten in een leider zoeken. Het gaat niet langer alleen om het beheersen van de corona-crisis maar ook om politieke keuzes over grote vraagstukken die daarmee samenhangen: economie, werk, zorg, onderwijs, klimaat, Europa.  Ergens dit jaar moeten politieke partijen hun programma’s presenteren en hun leiders kiezen. Een softe macho maakt misschien de meeste kans een goed leider te zijn. Dit is de twaalfde aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter / Coördinatie Trouw: Joris Belgers.  Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

11: Waar is het vaccin tegen polarisatie? 29:54
vr 5 jun 2020

11: Waar is het vaccin tegen polarisatie?

Bijna drie maanden leken wij verenigd in onze aandacht voor de bestrijding van de coronacrisis. Nu de beperkende maatregelen geleidelijk worden opgeheven, is de polarisatie weer helemaal terug. Het favoriete twistpunt: de identiteitsvraag. Aanjager is de verschrikkelijke dood van George Floyd in de VS. Ook in Nederland gingen duizenden de straat op om stil te staan bij zijn lot en bij het voortwoekeren van racisme in Amerika en in ons land. De burgemeester van Amsterdam greep niet in toen maandag te veel mensen te dicht op elkaar op de Dam demonstreerden. De ophef daarover is tekenend voor het debat dat gedomineerd wordt door extremen. Maar misschien laten we ons wel teveel daardoor leiden. Premier Mark Rutte maakte woensdag duidelijk dat het in de hoofdstad niet goed is gegaan, maar ook dat hij de demonstranten snapt. De problemen met racisme zijn ook in ons land ‘systematisch’, zei hij. Denk aan de gelijke kansen in onderwijs, arbeidsmarkt, woningmarkt en ook aan het optreden van de politiek jegens mensen met een kleur. Journalist Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp vragen zich af of dit een praatje voor de vaak is. Rutte heeft immers eerder nooit echt blijk gegeven van dit bewustzijn. Hij vond het debat over Zwarte Piet bijvoorbeeld onzin. Maar je zou ook kunnen betogen dat dit tenminste het begin is van de erkenning van een wezenlijk probleem. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

10: Moet de politiek niet een nieuw mandaat zoeken? 31:44
do 28 mei 2020

10: Moet de politiek niet een nieuw mandaat zoeken?

In de coronacrisis neemt de politiek ingrijpende besluiten. De miljarden vliegen over tafel. Maar is daarvoor niet een nieuw mandaat van de burger nodig? Waarom worden er geen vervroegde verkiezingen uitgeschreven? In deze tiende aflevering van Wijsneuzen - over burgers in tijden van pandemie - spreken journalist Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp over de terugkeer van de polder. De regering laat zich nu door zowat alle maatschappelijke sectoren adviseren over de beste weg door deze crisis heen. Een van de eerste kwam van een ‘denktank’, onder leiding van Marriëtte Hamer van de SER. Het is een lange lijst met vertrouwde ‘aandachtspunten’: die lang niet allemaal met elkaar te verzoenen zijn, en ook is er natuurlijk niet genoeg geld om alle zorgen weg te nemen. Er moeten keuzes worden gemaakt. Er moeten heldere voorwaarden worden gesteld. Willen we gewoon doorvliegen met KLM of vinden we dat de verpleegkundigen en die andere helden van de corona betere arbeidsvoorwaarden moeten krijgen? Frits verwijst naar de recente uitspraak van Gert-Jan Segers van de Christen-Unie in Trouw: het is nu tijd om het ‘roofkapitalisme’ in te tomen. Menno voegt daaraan toe dat het misschien ook tijd is de lijdzaamheid van het parlement te doorbreken. Waarom geen vervroegde verkiezingen? Laat de politiek een nieuw mandaat zoeken bij de burger voor de grote besluiten die genomen moeten worden. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

9: De dokter mist haar patiënt 38:30
do 14 mei 2020

9: De dokter mist haar patiënt

De huisarts is de eerste lijn in de gezondheidszorg. Maar in de corona-crisis moest hij de patiënt vooral op afstand houden. Komt daar nu verandering in? In de negende aflevering van Wijsneuzen, over burgers in tijden van pandemie is Marjolein van Mesdag, huisarts in Eindhoven, te gast. Journalist Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp blikken met haar terug op de eerste verwarrende corona-weken. De draaiboeken waren op orde, maar waar waren de mondkapjes? Patiënten bestormden haar en haar collega’s met vragen, terwijl zij zelf ook nog zoveel vragen hadden. Hoe voorkomt een arts dat mensen hem besmetten of dat hij hen besmet? In de huisartsenpraktijk kwam alles op z’n kop te staan, maar het grootste gemis is nog steeds het rechtstreekse, menselijke, contact. Marjolein van Mesdag zoekt nu naar een nieuw evenwicht in haar werk, waarbij zij soms een risico moet nemen. Zij vreest dat mensen de pandemie gaan onderschatten. Dit is de negende aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl.  Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter. Coördinatie Trouw: Joris Belgers   Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

8: Krijgt de grootste bek het voor het zeggen in de anderhalvemetersamenleving? 23:40
do 7 mei 2020

8: Krijgt de grootste bek het voor het zeggen in de anderhalvemetersamenleving?

Je kunt niet álles aan de zelfredzaamheid van de burgers overlaten. En het is tijd dat ook de lokale democratie weer greep krijgt op de burgemeesters en hun noodverordeningen. In deze achtste aflevering van Wijsneuzen over burgers ten tijde van pandemie, spreken Frits van Exter en Menno Hurenkamp over de verantwoordelijkheid die burgers moeten dragen om het stappenplan van de regering tot een goed einde te brengen. Waar Mark Rutte in de eerste weken van de coronacrisis steeds zei dat het advies van de wetenschap leidend was voor het beleid, heeft de politiek de touwtjes weer in handen genomen om de burger het veelgevraagde perspectief te kunnen bieden. Maar die burger zal het vooral zelf moeten zien te ‘verdienen’. De routekaart is knap ingewikkeld en op sommige punten tegenstrijdig. Het maakt in ieder geval Frits onzeker. Wat hem betreft is de wetenschap ook te snel naar het zijtoneel verwezen. Menno vindt dat je niet alles aan de zelfredzaamheid van burgers kunt overlaten. Hoe gaan we het straks in de openbare ruimte anders met elkaar redden? Bij de kapper zal het misschien wel lukken, maar in het openbaar vervoer? Zullen degenen met de grootste bek hun plek innemen ten koste van anderen? Overigens zou het nu ook tijd moeten zijn om te stoppen met lokaal bestuur op basis van noodverordeningen. Menno is geschrokken van de ervaringen van raadsleden die buitenspel zijn gezet. De burgemeesters van de veiligheidsregio’s hebben veel macht naar zich toe getrokken, die zij in ‘het nieuwe normaal’ weer zo snel mogelijk moeten teruggeven. Dit is de achtste aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers ten tijde van pandemie. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl.  Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter. Coördinatie Trouw: Joris Belgers.   Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

7: Wie zijn de winnaars en wie de verliezers van de coronacrisis? 32:32
do 30 apr 2020

7: Wie zijn de winnaars en wie de verliezers van de coronacrisis?

In de zevende aflevering maken journalist Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp een kleine, voorlopige balans op: wie doen het goed in deze tijd en wie hebben het zwaar te verduren? De verkoper van paddenstoelen op de markt van Frits meldt een omzetstijging van zeventig procent. Het komt overeen met de resultaten van een onderzoek: kleine winkeliers met plaatselijke producten doen het goed. Menno haalt een ander onderzoek aan: in sommige buurten blijken mensen elkaar beter te steunen dan in andere. Het valt ook op dat veel jongeren zich nu melden als vrijwilliger. Terwijl zij misschien wel de meeste reden hebben tot klagen. Omwille van de bescherming van ouderen staat hun leven nu stil. En het is opvallend dat hun lot weinig aandacht krijgt. We zijn even niet meer zo geïnteresseerd in het wel en wee van Bekende Nederlanders. Wetenschappers zijn wél populair. Daar voelen ze zichzelf ook wel eens wat ongemakkelijk bij, omdat zij nu ook verantwoordelijk lijken voor alle maatregelen om het virus te bestrijden. Leunt de regering niet wat te zeer op de virologen? En dan zijn er nog de grote techbedrijven, voor de crisis nog de boemannen van onze tijd. Nu zijn zij, net als de vakkenvullers in de supermarkt, helden. Hoe zouden we ons isolement kunnen volhouden als er geen internet was? Wij kunnen er blij mee zijn - maar zouden we misschien iets van hun miljardenwinsten kunnen reserveren voor het behoud van de cultuur waar we na corona weer van hopen te genieten? Dit is de zevende aflevering in een speciale reeks van Wijsneuzen, over burgers in tijden van pandemie. Reacties zijn welkom via: wijsneuzen@trouw.nl.  Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter / Coördinatie Trouw: Joris Belgers.   Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.

6: De coronacrisis zet kwetsbare kinderen nóg meer op afstand 45:15
do 23 apr 2020

6: De coronacrisis zet kwetsbare kinderen nóg meer op afstand

Op 11 mei gaan de basisscholen na twee maanden weer open. Het is een van de eerste kleine stapjes op de lange en kronkelige weg richting uitgang.  Alle schoolinstellingen moesten hun deuren sluiten: niet omdat de wetenschappers dat per se wilden, maar omdat de maatschappelijke druk groot was. Sommige leraren en ouders hebben nog twijfels, kunnen de scholen wel open? Zij zien risico’s, voor zichzelf, hun naasten. De scholen gaan dan ook eerst nog maar half open - leraren die de afgelopen weken hun best hebben gedaan alle leerlingen via de laptop of tablet te bereiken, moeten zich nu voorbereiden op een veilige terugkeer. In de zesde aflevering van Wijsneuzen Extra praten Frits van Exter en politicoloog Menno Hurenkamp hierover met Debbie Dussel, lerares aan de openbare basisschool Bijlmerhorst in Amsterdam-Zuidoost. Zij maakt zich zorgen over de gevolgen van de coronacrisis voor leerlingen die toch al met een achterstand kampen. Soms ook omdat hun ouders minder goed in staat zijn ze bij de les te houden. Wat haar betreft moet haar school nu alle aandacht richten op de basisvakken, om de ongelijkheid zo klein mogelijk te maken. Hoewel ze lerares is, spreekt ze liever niet over lessen die wij uit de crisis zouden moeten trekken. “Ik geloof wel dat er nu tenminste meer bewustzijn is dat er in de samenleving arme, werkende ouders zijn met kwetsbare kinderen.” Debbie Dussel is een actieve pleitbezorger voor meer ruimte voor vakmanschap in het onderwijs. Ze twittert daar veel over: @Debdus. Menno Hurenkamp is politicoloog. Hij is verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek in Utrecht. Zijn thema is burgerschap. Frits van Exter is journalist en oud-hoofdredacteur van Trouw. Techniek: Daan Hofstee / Muziek: Jac van Exter / coördinatie Trouw: Joris Belgers.  Support the show. Support the show: http://www.trouw.nl See omnystudio.com/listener for privacy information.